Opinie

Noodkreet: ‘Waarom verontrusting melden als er toch niets mee gedaan wordt?’

Niko Dekeyzer

Niko Dekeyzer werkt al dertig jaar met kinderen en jongeren met een beperking. En al dertig jaar lang zijn er wachtlijsten en een tekort aan opvangplaatsen: “Op dit moment is zoeken of rondbellen zelfs niet meer nodig. Ik ken het antwoord: geen enkel perspectief.”

Noodkreet jeugdhulp

© Pexels / Pixabay

Van geen hout pijlen maken

Ik werk al dertig jaar met kinderen en jongeren met een beperking. De woorden wachtlijst en plaatstekort hebben altijd in mijn woordenboek gestaan.

Er is altijd al te weinig plaats geweest in de multifunctionele centra. Ook voor vakantieopvang of kortverblijf was het lastig zoeken. Maar op dit moment is zoeken of rondbellen zelfs niet meer nodig. Ik ken het antwoord: geen enkel perspectief.

‘Wachtlijst en plaatstekort hebben altijd in mijn woordenboek gestaan.’

Als zelf zoeken geen oplossing meer is, kan je als begeleider gelukkig nog altijd terecht bij jeugdhulpregie of bij het VAPH zelf. Helaas weten die diensten vaak zelf van geen hout pijlen meer te maken.

Ik citeer uit een mail van een jeugdhulpregisseur: “Ik hoop maar dat onze samenleving bij de eerstvolgende verkiezingen de kaart van de meest kwetsbare kinderen en gezinnen trekt en onze sector weer wat zuurstof toebedeeld krijgt.”

Mooie woorden om te zeggen: onze hulpverlening wordt verstikt. Als ik voor een gezin uit Antwerpen naar Poperinge moet bellen voor een oplossing, dan weet je dat er een groot probleem is. Ook in West-Vlaanderen was er trouwens geen plaats. Het woord aanmeldingsstop heeft helaas wachtlijst vervangen.

Verontrusting

Als verantwoordelijke van een thuisbegeleidingsdienst kom ik dagelijks in contact met gezinnen waar de vraag “Is dit nog goed genoeg?” mag en moet gesteld worden.

Er worden ons, hulpverleners, tal van methodieken aangereikt om beter om te gaan met verontrusting. Maar wat heb je aan ‘Signs of safety’ als op het einde van de rit de conclusie is: het is niet meer veilig voor het kind, maar helaas er is nergens plaats.

Op dit moment zitten er heel wat kinderen met een beperking in een schrijnende situatie gewoon thuis. Meestal kunnen ze zelfs niet naar school. Want ook in het buitengewoon onderwijs is er geen plek.

‘Het is niet meer veilig voor het kind, maar helaas er is nergens plaats.’

De Vertrouwenscentra Kindermishandeling, Ondersteuningscentra Jeugdzorg en de jeugdrechtbanken geven gelijkaardige signalen. Ook zij kunnen niet voorbij de wachtlijsten en kunnen geen opvangplaatsen toveren.

Anders gezegd: heeft het nog nut om als hulpverlener een melding te doen als er toch nergens plaats is? Hoe kunnen we kwetsbare kinderen beschermen als we ze geen alternatief kunnen bieden voor een onveilige thuissituatie?

Verkiezingen

Op zondag 9 juni zijn er verkiezingen. Onderwijs, welzijn en ondersteuning voor kinderen en jongeren met een beperking zijn allemaal Vlaamse bevoegdheden. Waarom zouden we wat we zelf doen niet eens veel beter beginnen doen?

‘Dit zijn geen anonieme kinderen. Families zijn gekend bij de politie.’

Terwijl ik deze opinie schrijf, besef ik maar al te goed dat er vanavond kinderen met een beperking met te weinig eten naar bed worden gestuurd. Anderen worden blootgesteld aan fysiek geweld. Nog anderen zullen aangetast worden in hun lichamelijke integriteit of geconfronteerd worden met seksueel grensoverschrijdend gedrag.

Dit zijn geen anonieme kinderen. Velen hebben al een dossier. Families zijn gekend bij de politie. Alleen slaagt hulpverlening er niet in om de juiste zorg te bieden. Niet omdat we niet weten wat die kinderen nodig hebben. Wel omdat wat deze kinderen en jongeren nodig hebben niet beschikbaar is.

Dertig jaar

Ik doe mijn job nu dertig jaar. Ik weiger me over te geven aan cynisme. Ik weiger ook te geloven dat er niets kan veranderen.

‘Aan politici heb ik maar één boodschap: praat met jeugdrechters, consulenten en jeugdhulpverleners.’

Deze opinie is in de eerste plaats gericht aan de verantwoordelijke beleidsmakers, zodat ze nooit zullen kunnen zeggen: “Dat wisten we niet”. Aan politici die denken dat mijn brief fel overdreven is heb ik maar één boodschap. Ga praten met jeugdrechters, consulenten, opvoeders, begeleiders en jeugdhulpverleners.

Daarnaast wil ik een emotionele oproep doen aan alle grote en kleine zorgaanbieders: durf te investeren in extra plaatsen. Durf geloven dat de subsidiërende overheid echt wel duurzaam wil investeren.

Grote hervorming

Er dringt zich een grote hervorming op waarbij meer middelen helaas niet dé oplossing zullen zijn. Weet immers dat het personeelstekort op dit moment een groter probleem vormt dan het tekort aan middelen. Alleen is dat probleem de voorbije jaren door de politiek zelf gecreëerd door de ‘helden van de gehandicaptenzorg’ te vergeten.

Deze brief is voor al deze helden. Maar ook voor alle ouders met een kind met een beperking die botsen op een muur van wachtlijsten. Wachtlijsten in de kinderopvang. Wachtlijsten voor school. Wachtlijsten voor een diagnosecentrum. Wachtlijsten voor ondersteuning. Wachtlijsten voor vakantieopvang.

Ik wil afsluiten met een getuigenis van twee weken terug. Een alleenstaande mama uit Antwerpen belt mij in tranen. Ze moet zich verplicht inschrijven bij de VDAB want ze is werkloos en woont in een sociale woning. Eerst was ze heel enthousiast! Eindelijk zou ze kunnen werken.

Maar die mama heeft twee kleuters in huis, allebei met een verstandelijke beperking. Voor geen van de twee is er plaats in het buitengewoon onderwijs. De oudste kan twee halve dagen naar het regulier onderwijs. Voor de jongste is er niets. Vanuit de VDAB krijgt ze de boodschap dat gebrek aan opvang of school voor de kinderen geen geldige reden is om geen werk te zoeken. En als ze blijft weigeren, kan ze haar sociale woning verliezen.

Ben jij nog mee? Ik versta dat niet. Wie helpen we hiermee?

Reacties [6]

  • Pol

    De meeste sociaal werkers zijn veel te braaf naar de overheid toe. Ze gebruiken hun signaalfunctie te weinig want ze voeren braaf alles uit wat de overheid hen oplegt. Protesteren kan je je subsidie kosten. De veroorzakers van de ellende, de overheid hebben alle alternatieven afgesloten en het aanbod langzaamaan gedegradeerd. Elke keer een beetje harder beleid en alsmaar minder aanbod. Dat doen ze trouwens in elke sector. Met dank aan de NVA.

  • Linde

    De nagel op de kop. Sterk onder woorden gebracht Niko!

  • Mattias Bouckaert

    Wachtlijsten zijn destructief, voor kinderen, jongeren en gezinnen en ook voor hulpverleners. Geen enkele bouw-aannemer bouwt graag half-afgewerkte ruïnes. Hulpverleners die moeten toekijken terwijl situaties escaleren verliezen hun belangrijkste drijfveer: compassion satisfaction, merken dat je een verschil kan maken.

  • Rik Holvoet

    Sociaal werkers, bezet het kabinet van minister-president Jan Janbon, en /of sla een tentenkamp op het martelarenplein, en syndiceer U opnieuw, sociale actie NU, laat het niet bij woorden alleen blijven!

  • Greet Vermeir

    Dit is helaas de rauwe realiteit. Moderne opvangsvormen zijn top, niet te vlug tot plaatsing overgaan is top. Maar als hulpverlener die aan huis gaat sta je vaak tegen de muur.wat doe ik: melden? Er gebeurt niets of zeer traag en ik lig buiten. Ik ben nu gepensioneerd, ben 32 jaar thuisbegeleider geweest. Hervormingen ok, besparen nee.

  • Heidi Degerickx

    Sterk stuk op de grens van wanhoop en hoop. Sociale professionals worden betaald om steeds opnieuw hoop te brengen (ja, zelfs te verkopen) in structureel wanhopige situaties: niet zozeer omdat de betrokken ouders en kinderen hun deel niet doen, wél omdat wij als samenleving gemakshalve liever de andere kant uitkijken terwijl we volop onze nieuwst vakantie aan het boeken zijn, en beleidsmakers zich idem dito bezig houden met zowel die middenklasse als het grof kapitaal en hun lobbygroepen. Maar oh wee als er één van situaties dramatisch afloopt met de dood van een kind én het de pers haalt. Dan zijn we voor 1 dag collectief verontwaardigd. Weet je wat de feiten zijn: in de schaduw lijden ouders en kinderen, echt lijden, levens geraken verwoest. Ze gaan dood, elke dag, in alle stilte. Het gebrek aan confrontatie zorgt voor aanvaardbare collateral damage blijkbaar. Deze gezinnen zijn onzichtbaar en stil. Sociaal werk geef stem aan zij die verstikt verstild zijn in schuld en schaamte.

We zijn benieuwd naar je mening!
Blijf hoffelijk, constructief en respectvol

 

Elke reactie wordt gemodereerd. Lees hier onze spelregels. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.