Column

Ik ben vandaag een vriend verloren

Kaat Hermans

Kaat Hermans

Kaat Hermans is straathoekwerker in Gent. 

© Unsplash / Fernando Venzano

Ik ben vandaag een vriend verloren.

Een trotse man.
Hij aanvaardt enkel wat hij echt nodig heeft.
Voedselpakketten, om overeind te blijven.
De witloof geeft hij weg, wat moet hij ermee doen zonder keuken?
Hij is tegen voedselverspilling.

‘Zijn soort moet niet denken dat het hier een hotel is.’

Kleren aanvaardt hij ook want het wordt koud. Koffie en soep, om dezelfde reden.

Eén jaar is hij hier.
Eén jaar vol ziekte en pijn.
Ik heb hem een bed gebouwd in de oude bibliotheek. Enkele oude deuren met dekens van het Rode Kruis erop.
Hij lag te rillen en te zweten van de griep.
Maar dat is niets voor het ziekenhuis.

Sorry, mijnheer de spoedarts, gezien de vele ontstekingen in zijn lijf, vreesde ik dat het bloedvergiftiging was. In overleg met zijn behandelend geneesheer, nam ik met hem de bus naar de spoed. 41 graden koorts.
Maar: “Zijn soort moet niet denken dat het hier een hotel is. Uitzieken, dat doe je thuis.”

Thuis.
Waar is dat nog?
Niet Bulgarije, niet waar hij vandaan komt.
Toen hij net toekwam, toonde hij me vol liefde foto’s en promofilmpjes van zijn thuisstad.
Zoveel zelfs dat ik me afvroeg waarom hij ooit was weggegaan.
Nu zit zijn gsm tjokvol foto’s van de Korenmarkt en het Gravensteen.
Als dat geen integratie is.

Thuis.
De nachtopvang al zeker niet.
De plek waar zijn gsm gestolen werd terwijl hij onder de douche stond. Waar ze met vier op een kamer gelegd worden. Veel Bulgaren, dus hij kan wat babbelen.
Maar het zijn allemaal snurkers.

‘De nachtopvang is de plek waar zijn gsm gestolen werd.’

Thuis.
Waarschijnlijk is dat nog het meest het park. Waar hij om 22.15 uur klaarstaat met zijn twee stukken karton.
Omdat hij al 53 keer gebeld heeft naar het gratis nummer en ondertussen wel begrijpt dat de nachtopvang volzit.
Waar we een slaapkamer bouwen, beschutting tegen de ijzige wind. Met tafels die zijn blijven staan na een groot feest.

Thuis.
Misschien is dat het wassalon.
Waar hij slaapt als het echt te koud is.
Waar hij samenligt met een koppel dat een matras met zich meesleurt.
Onder het rustgevende gezoem van TL lampen.
Op zijn twee stukken karton.

Eén jaar op straat, zonder dak, zonder taal.

Hij had Nederlands kunnen leren, toch? Op een jaar, komaan.
Ik deel die frustratie. Ook met hem.
Hij is oud. En dakloos.
Er is geen huiswerkbegeleiding in de nachtopvang.
Na een halve eeuw Bulgaars, 57 jaren enkel cyrillisch, moet hij een andere taal leren. Een ander Schrift.
Het lukt hem niet.
Probeer eens het азбука te leren van A tot Z als je al hopeloos struikelt bij de G.
Die jou steevast laat klinken als een verkouden Fransman.

Eerst reed hij nog rond op een fiets.
Met zijn fietszakken vol hebben en houden.
Tot de politie zijn fiets in beslag nam. Hij stond voor me met zijn fietszakken in zijn handen.
Ik regelde een locker, die hij sindsdien zijn kleerkast noemt.

Op een zomernacht werd hij tegengehouden. Hij had geen lichten. Toen hij me dat vertelde, werd ik kwaad op mezelf. Ik had daarvoor kunnen zorgen. Hij ook natuurlijk.
Omdat hij niet van hier is en de politie niets onmiddellijk kon innen, werd zijn fiets in beslag genomen.
Nu stapelen de boetes van de Lijn zich op.

Toch één voordeel aan geen adres te hebben.

Eigenlijk heeft hij dat wel. Maar niet het juiste. Enkel een adres in Bulgarije. Dat in het cyrillisch op zijn identiteitskaart staat. Zijn kaart waar hij zo trots op is. Maar die bijna volkomen waardeloos is.

‘De vicieuze cirkel van miserie draait vierkant.’

De bank wilt geen rekening voor hem openen. Zijn kaart heeft geen chip en is dus onleesbaar. Zonder adres, geen rekening. Zonder rekening, geen huis. Zonder huis, geen werk. Zonder werk, geen adres.

De vicieuze cirkel van miserie.
En maar vierkant draaien.

Hij is illegaal. In ons Europa, met onze open grenzen. In zijn eigen grootland. En ik weet dat er vanalles speelt, ik weet dat we niet alles kunnen. Maar verdomme toch, we kunnen meer! We zouden toch meer moeten kunnen?

Enkele maanden geleden lachten we nog dat hij toerist was. We deden samen aan sightseeing. Hij met zijn trolley, ik met mijn altijd-veel-te-zware-Mary-Poppins rugzak. Die hij af en toe voor me droeg.
Enkele maanden geleden lachten we nog.

Nu zit hij voor me en hij weent.
De trotse, oude man. Warme tranen rollen over zijn wangen. Hij vergeet ze zelfs weg te vegen.
Zijn ogen staan hard, veel harder dan normaal. Voor zichzelf en de anderen.

Het voelt aan alsof ik gedumpt word.
Hij bedankt me voor alles wat ik voor hem betekend heb.
En ik weet dat het veel is, hij deed hetzelfde voor mij. Gewoon anders.

Hij moet verder, zegt hij. Het draait op niets uit.
Hij gaat naar Duitsland. Of terug naar Bulgarije.
Hij wijst naar zichzelf, zegt “Un an” en laat zijn schouders zakken. “Sudba.”
Ik open Google Translate op mijn smartphone om hem te begrijpen. “Lot” verschijnt er op mijn scherm.
Ik frons. “On peut changer ça.”
Hij glimlacht even waterig als zijn ogen.
Ik zoek het Bulgaarse woord voor “opgever ” en duw het scherm onder zijn neus.
Hij neemt mijn hand vast en knijpt erin.
Glimlacht nogmaals, zoals je lacht naar een kind dat nog niet vaak genoeg het deksel op de neus gekregen heeft.
“Toi, boets”
Google Translate vertelt me dat hij me een strijder vindt.

‘Zonder adres, geen rekening. Zonder rekening, geen huis. Zonder huis, geen werk. Zonder werk, geen adres.’

Of het lot nu opgeven of strijden is, deze man is moegestreden.

Hij knijpt nogmaals in mijn hand en begint te trillen.
Ik wil hem in mijn armen nemen. Het enige wat me tegenhoudt zijn de tafel, de pint en het glas spuitwater die tussen ons instaan.

“Fini, Kaat.”
Zijn lip trilt terwijl hij het zegt. Woest duwt hij de tranen uit zijn ogen.
“Fini.”

Ik ben vandaag een vriend verloren.
Niet aan kanker of een hartaanval.
Maar aan De Maatschappij.
En dat is niets voor een ziekenhuis.

Reacties [30]

  • Hilde D'Hondt

    Kaat, ik vind dit prachtig ! Zowel jouw betrokkenheid, als hoe je ze verwoordt…. Toch heb ik ook twijfels. — Kan deze man in aanmerking komen voor Vrijwillige Terugkeer ? En kan hij, bij terugkeer, aub. ginds vertellen over zijn wedervaren ? Meestal durft men niet praten over ‘de mislukking’, maar het is o zo nodig dat men ginds wéét dat naar W-Europa komen geen zin heeft. De kans om aan werk te geraken is heel klein… (en arbeidsmigratie is nog onvoldoende geregeld). Het is zo nodig dat anderen niet in datzelfde verhaal belanden…

  • Ine

    Wauw.. hier zit ik dan. Een traan weg pinkend.. een krop weg slikkend.
    Denkend aan wat we hier aan kunnen doen. Wij.. die maatschappij die hier verantwoordelijk voor is. Ik als individu.
    Hoe help je zonder het gevoel te hebben jezelf te verliezen of zonder het schuldgevoel te hebben voor hen die je niet kan helpen. Wie help je. Hoe kies je daar in. Kan je die keuze maken.

    Ik help waar ik kan door dingen weg te schenken. Door goede doelen te steunen.
    Maar blijft een moeilijk gegeven he..

    Bedankt voor jouw getuigenis. Ik hoop dat het ogen opent. Het is een binnenkomer.. dat zeker!

  • Nadine Vandromme

    Kaat.gelukkig bestaan er nog zo’n mensen met een warm hart.Laatst heb ik iets meegemaakt :soms ga ik uit dansen.ergens in Oostende.een café waar ze toffe muziek draaien..iedereen is welkom.oud en jong ongeacht huidskleur. Zit er een jonge man ,alleen op de bank naast een oude heer.Hij beweegd mee op de maat van de muziek.zijn blik afgesloten van de wereld . Alleen!Op een moment vraag ik hem te dans.Hij weet niet zo goed wat te doen.Hij staat op.neemt mijn handen in zijn ijskoude handen…het voelt wat vreemd aan .maar al vlug vinden we de passen op het ritme.Ik probeert een blik op te vangen tijdens het dansen,maar nog steeds kijkt hij weg..hij sluit zich af maar toch zie ik een glimlach op zijn gezicht.en dan nog een dans..het voelt goed aan.hij is vrij voor heel even.Na het dansen nam hij me stevig vast en bedankte me in een vreemde taal.Op dit ene moment was hij iemand. Was hij een jonge man.die kon dansen en iets betekend. Met een blik,kijkt me aan :ik heb een naam!

    • Tania Maria

      Wow Nadine, zoo tof!

  • Kristien Van Gyseghem

    Harde realiteit! Moest elk van ons voor zijn buur zorgen, we zouden al in gans andere wereld leven. Maar ja…..

  • Tania Maria

    Ik krijg een krop in mijn keel. Amai. Ik kan er niet bij dat iemand zo door ons systeem afgebroken wordt. Een man met z’n hart duidelijk op de juiste plaats.

    Ik ben jou super dankbaar voor je menselijk hart & duurzame hulp. Ik snap je onmacht & voel het door je verhaal met je mee.

    Ik heb ooit nog iemand weten wonen op het jaagpad aan van de Visserij. Je liep als het ware door zijn eigen gebouwde hut heen. In den beginnen bevreemdend voor mij.

    En de flikken hebben hem verwijderd. Hij mocht het elders vinden.. een plek. Ik bewonder je passie Kaat Hermans. En wens van harte dat er mensen uit de buurt zijn die hem willen steunen. Al was het maar door een plek te geven in hun huis, tuinhuis of tuin. Een ‘vaste’ plek om elke keer welkom te zijn .

    Zo bijzonder om te lezen & ook met een bezwaard hart.
    Danku Kaat om dit verhaal te schrijven, om je woorden & daden op papier een plek te geven. Om erkenning voor je vriend op te eisen.

  • Pierre Deleu

    Ik ben ook zulke vrienden aan het verliezen. Het is wel een andere situatie maar de gevolgen zijn hetzelfde: oude schulden, boetes, deurwaarders, advocaten, vermindering van invaliditeitsuitkering…
    in plaats van oplossingen worden het onderdompelingen om erin te verdrinken.

  • Buijnsters Annemie

    Dit is zo een verdrietig verhaal! Met tranen in mijn ogen gelezen 😥
    Hopelijk is het goed afgelopen met die man! De schuld van ONZE MAATSCHAPPIJ 😡

  • Isabella

    Triestig …en toch veranderd er niets…mensen blijven egoïstis. ..niemand wil inboeten aan zijn luxe al hoewel er eten en materiaal in overvloed zijn en ja dat ligt aan onze maatschappij maar wie gaat daar verandering inbrengen …

  • Boudewijn

    Verloren aan de maatschappij.
    Na al wat je deed. Na al zijn strijd.
    Dit systeem draait enkel voor geld, niet voor welzijn. Dit systeem moet vervangen worden.
    Bedankt voor het inzicht.

  • Pieter

    Pff…moeilijk hoor. Ik heb verschillende keren zulke “gevallen” meegemaakt. Je zou willen dat je aan deze charmante meneer een plaats kunt geven om te wortelen, ergens een steungezin of zo. Maar alleen kan je dat niet, je hebt eigenlijk een netwerk nodig om zo iemand in te ‘planten’. En er zijn zovéél ontwortelde mensen…

  • Mireille

    Heel mooi geschreven en ook zo verdrietig!

  • Jos Christens

    Aangrijpend. Eindelijk eens een verhaal uit het echte leven, de bittere realiteit van een mens. Eindelijk een ander geluid dan altijd “ze komen hier profiteren, ze zuigen onze sociale zekerheid uit, het zijn vaak criminelen…” Het verhaal van een mens , en niet van “die anderen…. ” .Hoe schrijnend ook, ik hoop dat dit verhaal mensen van hier kan wakker schudden

  • Alice Segaert

    Tijdens het lezen vulden tranen mijn ogen. Is een levensecht verhaal. Jullie zullen elkaar nooit vergeten. Spijtig dat de wegen zijn moeten scheiden.

  • Vital Snauwaert

    Bedankt Kaat, voor je inzet om deze man en anderen te ondersteunen. Je gedrevenheid en onwil om op te geven in een uitzichtloze situatie inspireren me.

  • Kristien Vaes

    Hier krijg ik het helemaal koud van… Hoe kan het toch maar dat onze welvaartsstaat dit laat gebeuren… Aan Kaat: wat jij doet is van onschatbare waarde: je hand aanbieden waar hij in kan knijpen. Er zijn, waardoor hij zijn tranen kan laten stromen.
    Aan jouw vriend wil ik zeggen: ik zie je, ik voel je en ik zend je al het licht dat ik in me heb om je hart te verwarmen. Jij verdient dat zo hard, lieve vreemdeling. Onnoemelijk veel respect voor jou en je strijd. 😘

  • Tony vanschoelant

    ..Dit gaat recht door het hart..zit warm binnen te huiveren..

  • Nancy Maria Jozef

    De harde maatschappij, het rijke Noorden, de niet-integere politiek,…
    We moeten wakker worden!
    Want we zijn allemaal aan mekaar gebonden.
    Hij kan terecht in mijn droom. Momenteel ben ik een draagvlak aan het creëren voor kwetsbare mensen. Maar mijn probleem is dat ik geen connecties, noch relaties,… heb. Ik vecht wel om mijn droom te realiseren.
    Bedankt dat je zijn vriend bent.
    Met metta

    • Tania Maria

      Hey Nancy,
      ik lees je reactie hier & je wens om een draagvlak te creëren. Fijn!

      Ik woon in Turnhout & werk mee aan een brainstorming om mensen met een verhaal een warm nest te kunnen aanbieden. In de stijl van Housing first zonder voorwaarden waaraan eerst te moeten voldoen.

      Anderzijds ben ik betrokken in een groep inwoners van Turnhout van verschillende culturen. Die samenkomen om in dialoog te gaan met anderen. We richten ons ook naar de politiek. Super inspirerend allemaal! En ik als burger met mijn eigen verhaal zit daarbij. Dat geeft een verbonden goei gevoel.

      Ik heb enkele links gevonden online van andere initiatieven her & der in Vlaanderen. Ik weet niet van waar jij bent, anders als je wil, kunnen we eens babbelen. En zien waar onze helpende, troostende, steunende,.. handen elkaar kunnen vinden.

      De maatschappij is niet zo had is gebleken, er zijn super veel mensen met een warm hart die zich inzetten zoals Kaat. En het is aan ons burgers om daarmee in te stappen.

    • Tania Maria

      Ik zie dat ik je volledige naam niet heb gebruikt.
      Dus Nancy Maria Jozef..

      Als je zin heb om contact te leggen, ben je welkom op tania.justbe@gmail.com.

  • J.marchand

    Dat is de realiteit en daarom haat ik de gevestigde politici. Liefst wil ik ze allemaal deporteren in hun eigen stijl. Ik steun enkel zij die aan een leefbare en duurzame maatschappij bouwen. Thans denk ik enkel aan de PVDA en steun hen zolang zij de zwaksten steunen en de rekening aan de rechts georganiseerde en verantwoordelijke dievenbende presenteren.

  • Didier

    Mooie bijdrage Kaat

  • Marga Peters

    Ik geloof in jouw gave voor het woord. Je schrijft met veel verstand recht uit jouw warm groot hart. Doe verder. Altijd blijven verder doen. En af en toe koffie komen drinken.

  • Annabel

    Bijzonder ontroerd ! Jouw verhaal delen en laten lezen in tijden van te veel blabla als een sterretje van hoop ? Keep up the good work !

  • Marc Apers

    Twee natte ogen en een diepe zucht…

  • Lieven

    Shit Kaat, zo erg. k Deel je verdriet. Komt hard binnen. Je deed wat je kon en hebt een gouden hart!

  • Benoit Cloquet

    Professionele afstand, ik weet het wel. Maar toch… Parfois le soir, alors que mon esprit pleut tant de Savoir, tant de Sagesse, mon coeur ne pleure que de larmes chaudes.

  • Anneke Vermassen

    Kaat, je mag een fiere strijder zijn! Mooi werk.

  • Adrian

    Hi Kaat!
    Mooi werk
    Raak verhaal
    Trieste maatschappij

  • Marleen Auman

    Dag Kaat,
    Jij zorgde voor menselijke warmte, deze warmte die zo nodig is in onze maatschappij. Hij vond jou een strijder..doe verder!
    Crisisopvang ???politici
    ik=andere Levinas

We zijn benieuwd naar je mening!

 

Elke reactie wordt gemodereerd. Lees hier onze spelregels. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.