Werken met hoofd, hart en handen

Kracht van de sociale professional

Mark Brok, Eveline Vollbracht

Amsterdam, SWP, 2016, 168 p

‘Werken met hoofd hart en handen’ is een waardevol boek voor iedereen die geïnteresseerd is in de sociaalwerkpraktijk van alledag. Via praktijkvoorbeelden toont het de inhoud van sociaal werk in veranderende tijden.

Door en voor hulpverleners

Dit boek is bedoeld voor hulpverleners, leidinggevenden en opleiders binnen de sociale sector. Het is geschreven door auteurs die met beide voeten in de praktijk staan.

Eveline Vollbracht is maatschappelijk werker in de revalidatiezorg en specialist op het gebied van ervaringsdeskundigheid. Marco Brok is sociaal werker en werkte in de ouderenzorg, psychiatrie en het reclasseringswerk.

“Deze kant van het verhaal wordt te weinig gehoord.”

Sociale professionals roepen niet vaak van de daken hoe veelzijdig ze zich opstellen. In dit boek krijgen mensen uit de praktijk een platform voor hun ervaringen. Het is een verhaal dat nog te weinig gehoord wordt in het publieke debat. Het schetst een rijker, spannender en interessanter beeld van het brede sociaal werk dan de politiek en beleid kunnen vermoeden.

Hoofd, hart en handen

De verhalen worden onderverdeel in de drie basiselementen van het menselijk handelen. Elk van deze elementen wordt voorgesteld via een metafoor. Het hoofd staat voor het cognitieve, het hart voor het emotionele en de handen voor het gedrag van de medewerkers. Deze drie basiselementen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ze vormen de basis van iedere menselijke reactie en interactie.

“Authentieke betrokkenheid komt naar voor.”

De auteurs schetsen een duidelijk beeld van hoe sociaal werkers hun werk vormgeven en voortdurend afstemmen op de cliënt. Zo behouden ze de verbondenheid. In elk van de verhalen zie je een authentieke betrokkenheid.

De verschillende manieren van handelen, hebben elk op hun manier een betekenis en leiden tot een specifiek resultaat. Zo werd door een bepaalde begeleider een bordspel gebruikt om gezinsleden op een positieve manier met elkaar te laten communiceren. Het boek biedt zo een realistische kijk op de praktijk.

Positief en negatief

Zowel de positieve als  negatieve aspecten van de job komen aan bod. De bevlogenheid en flexibiliteit van sociale professionals wordt duidelijk in de verf gezet, naast de valkuilen, problemen en barricades die praktijkwerkers tegenkomen. Zo kan het gebeuren dat je éénzelfde cliënt moet corrigeren, maar tegelijk vraaggestuurd met hem verder aan de slag moet.

“De professional vervult een brugfunctie.”

Twee kanten van het sociaal werk komen duidelijk naar voor. De ene kant is het vraaggestuurd werken waarin je een aanbod op maat voor elke cliënt voorziet. Daarnaast heeft de sociale professional ook een uitvoerende rol. Het bestuur en de overheid bepalen mee de opdracht. De sociale professional moet hier positie tegenover innemen, ook als dit hem confronteert met een aantal dilemma’s. In een ideale situatie vervult de sociale professional hierbij een brugfunctie.

Herkenbaar

Dit boek is een echte aanrader. Voor heel wat praktijkwerkers zal het zeer herkenbaar zijn. Wat mij bijblijft is dat je een moeilijke situatie op verschillende manieren kan aanpakken. Zo kan je soms met humor de spanning verlichten en mensen vanuit een andere invalshoek naar een situatie laten kijken. Dit is iets dat ik zeker zal meenemen.

Thema's

armoede, diversiteit, ethiek, gebruiker, geestelijke gezondheid, gezin, gezondheid, handicap, jong, justitie, management, methodiek, onderzoek, opleiding, organisatie van zorg, ouderen, overheid, preventie, sociale professional, vermaatschappelijking, werken, wonen