De recidivist als medeburger

Jaap van Vliet

Amsterdam, SWP (distributie via Epo), 2015, 220 p

De recidivist als medeburger is een verzamelwerk waarin verschillende schrijvers en onderzoekers het fenomeen recidive en re-integratie belichten vanuit uiteenlopende hoeken.

Succesvolle praktijken

Veel ex-gedetineerden hervallen na hun straf opnieuw in criminele feiten. Hun re-integratie in de samenleving loopt niet van een leien dakje en oude patronen herhalen zich.

“Re-integratie loopt niet van een leien dakje.”

Maar hoe kunnen we daar het best mee omgaan? Hoe kunnen we herval voorkomen en ervoor zorgen dat een ex-gedetineerde of veroordeelde terug een plaats krijgt in de samenleving?

In dit boek wordt er vanuit deze vragen vertrokken en worden een aantal voorbeelden van succesvolle praktijken gegeven.

Meer studiewerk

Recidive is moeilijk meetbaar. Je blijft dus wat op je honger zitten als je uit dit boek een klaar en eenduidig antwoord wil op de vraag hoe het komt dat mensen hervallen. Er worden wel een aantal veronderstellingen en vaststellingen gedaan, maar om die nog sterker wetenschappelijk te onderbouwen, moet er verder geïnvesteerd worden in onderzoek.

“Vergelding krijgt vaak voorrang op herstel.”

Zolang dat niet gebeurt, zullen de meningen verdeeld blijven. Verder studiewerk is dus broodnodig, zeker voor een thema dat zo gevoelig ligt en waarbij vergelding vaak voorrang krijgt op herstel.

Verscheidenheid in beeld

In afwachting daarvan, schetst dit boek al die verscheidenheid. Zo passeren de revue: uiteenlopende praktijken, verschillende visies, alternatieve strafmaatregelen en een aantal morele vraagstukken.

Ook een persoonlijk verhaal van een ex-gedetineerde komt aan bod. En interessant is de focus op de rol die de gemeenschap en betrokken gemeentes kunnen opnemen, onder andere wanneer een gedetineerde terugkeert naar de samenleving.

Nederlands boek

De meeste hoofdstukken werden geschreven vanuit de situatie in Nederland. Heel interessant om te zien hoe ook onze noorderburen met recidive en reïntegratie worstelen. Een vergelijking met België dringt zich op.

“Soms is het boek moeilijk te volgen.”

Maar door het vakjargon en de afkortingen die niet altijd courant zijn in België, is dit boek soms moeilijk te volgen. Regelmatig eens terugbladeren om op te frissen waarvoor dat letterwoord ook alweer stond, kwam van pas.

Brede visie

Een beperkt aantal stukken behandelen de situatie in andere landen. Zeker het hoofdstuk dat de terugkeer van gedetineerden uit het gevangenissysteem in Noorwegen belicht, is een zinvolle afsluiter van dit boek.

Het boek stimuleert om een brede visie op recidive te ontwikkelen. Dat heeft alles te maken met de verschillende perspectieven die ingenomen en belicht worden. Een verrijking voor al wie in dit werkgebied actief is, of wie er simpelweg in geïnteresseerd is.

Thema's

armoede, diversiteit, ethiek, gebruiker, geestelijke gezondheid, gezin, gezondheid, handicap, jong, justitie, management, methodiek, onderzoek, opleiding, organisatie van zorg, ouderen, overheid, preventie, sociale professional, vermaatschappelijking, werken, wonen