Even niet meer naar huis
Bij Therapeuten voor Jongeren (TEJO) bieden we jongeren gratis toegankelijke psychologische zorg. Dat doen we al meer dan 15 jaar. We merken dat doorheen die jaren de noden van jongeren veranderen. En recent stelden we vast dat steeds meer jongeren bij ons aanklopten omdat ze tijdelijk niet meer naar huis kunnen of willen. Ze hebben daar uiteenlopende redenen voor: stress, ruzie thuis, problemen op school…
‘Er kloppen steeds vaker jongeren bij ons aan die tijdelijk niet meer naar huis kunnen of willen.’
Maar er bestaat geen pasklaar antwoord op hun vraag om eventjes ergens tot rust te komen. Er is een enorm plaatsgebrek voor dit soort crisisvragen. Dat is al jaren zo.
Met een groep vrijwilligers vanuit TEJO, zochten we daarom naar een oplossing. We startten met ‘Jongeren uit de wind’, een initiatief dat overnachtingen biedt aan jongeren die begeleid worden door onder andere Crisis-18/+18, CAW en CLB’s. Ook jongeren die nood hebben aan een korte adempauze, zonder dat er sprake is van een crisissituatie, zijn welkom. Denk aan jongeren die thuis geen rust vinden, vastlopen op school of tijdelijk willen ontsnappen aan de drukte en structuur van een leefgroep…
‘Jongeren uit de wind’ biedt hen een veilige tussenstop: een warme plek waar ze samen even tot rust kunnen komen. Ze worden begeleid door een vrijwilliger, die een luisterend oor biedt. Tijdens hun verblijf kunnen doorverwijzers en Jongeren uit de wind samen naar een duurzame en meer structurele oplossing zoeken.
Sociale bed and breakfast
Voor deze overnachtingen werken we samen met sociale bed and breakfasts, die een veilige, warme plek voorzien waar jongeren mentaal en fysiek tot rust kunnen komen.
De coördinator van Jongeren uit de wind selecteert deze sociale bed and breakfasts met veel zorg. Ze gaat er persoonlijk langs en gaat in gesprek met de eigenaars. Daarbij wordt zorgvuldig nagegaan of de locatie en de sfeer geschikt zijn voor onze jongeren. Momenteel werken we vooral samen met een bed and breakfast waarvan de eigenaars volledig achter het concept staan en actief mee hun schouders onder het project zetten.
Jongeren tussen 14 en 22 jaar kunnen er terecht voor één tot enkele overnachtingen van maandag- tot vrijdagavond. Ze worden er opgevangen door een zorgvuldig geselecteerde, geëngageerde vrijwilliger. Iemand met een warm hart die tijd en ruimte wil vrij maken om samen met de jongere een pauze te nemen op een moeilijk moment.
‘Ik heb haar echt alles verteld’
Op dit moment hebben we al meer dan zestig begeleide overnachtingen kunnen aanbieden.
Nour (16) )Nour is een pseudoniemis één van de jongeren die steun vond bij Jongeren uit de Wind. Ze verblijft ondertussen al twee weken bij haar beste vriendin, omdat de spanningen thuis te hoog opliepen. “Mijn ouders begrijpen mij niet, terwijl dat net het enige is wat ik echt wil: dat ik met hen zou kunnen praten over hoe ik naar de wereld kijk en hoe ik mij voel.”
‘Vanaf het eerste moment voelde ik dat ik haar kon vertrouwen.’
Via het CLB kwam Nour terecht bij Jongeren uit de Wind. In het begin vond ze het erg spannend om met een onbekende vrijwilliger naar een bed and breakfast te gaan. “Ik was echt zenuwachtig. Eerst ben ik gaan douchen op mijn kamer om even tot rust te komen. Toen ik beneden kwam, zat Els al op mij te wachten.”
“Vanaf het eerste moment voelde ik dat ik haar kon vertrouwen. Ik heb haar echt alles verteld. Ze luisterde zonder te oordelen en gaf me advies over mijn schoolkeuze en mijn toekomst. Maar we hebben ook gewoon veel gelachen samen. Dat deed enorm veel deugd.”
Druk, lawaaiering, chaotisch
Jongeren uit de wind is er ook voor jonge mensen die op de vlucht zijn voor oorlog. Ze moeten trauma’s verwerken en een moeilijke weg zoeken door onzekerheid. Voor hen is de rust van een verblijf in een bed en breakfast goud waard. Dat vertelt Palestijnse vluchteling Fayez (19)Fayez is een pseudoniem. “Ik verblijf in een asielcentrum. Mijn ouders, broers en zusje hebben ondertussen al een verblijfsvergunning gekregen, maar ik nog niet. Nochtans ben ik als eerste in België aangekomen.”
“We hebben een jaar lang geprobeerd om vanuit Turkije met een boot Griekenland te bereiken. Tijdens een van die overtochten was de boot lek geraakt en hebben we veertig minuten in het water gelegen. We waren bijna gestorven.”
‘In het asielcentrum slaap ik slecht. Het is er voortdurend druk, lawaaierig en chaotisch.’
“Mijn broers en ik hebben daarnaast ook een zeldzame oogziekte waarvoor geen behandeling bestaat. Daarom ga ik naar een school voor slechtzienden. Ik moet elke ochtend heel vroeg opstaan en in het asielcentrum slaap ik slecht. Het is er voortdurend druk, lawaaierig en chaotisch.”
Omdat Fayez het mentaal bijzonder zwaar had en dringend nood had aan rust, meldde zijn persoonlijke begeleider hem aan bij Jongeren uit de Wind. Die ervaring heeft hem zichtbaar deugd gedaan. “We zijn samen gaan bowlen en daarna iets gaan eten.”
“Ik kon Bart, de vrijwilliger die met mij meeging, echt alles vertellen: over de stress die ik ervaar omdat ik zo lang moet wachten in het centrum, over de oorlogen die ik heb meegemaakt, over de liefde… echt over alles. Ik voelde mij gehoord en begrepen. Het gaf rust in mijn hoofd. Ik zou het zeker nog eens willen doen.”
Samen beslissen
Vooraf wordt met een therapeut bekeken wat de jongere nodig heeft. De coördinator neemt contact op met een vrijwilliger die vervolgens kennis maakt met de jongere waarna ze vertrekken naar de sociale bed and breakfast.
Samen beslissen ze waar ze iets gaan eten, welke vorm van ontspanning de jongere verkiest en of er al dan niet gepraat wordt over de moeilijkheden. Ook nadien is er ruimte om samen terug te blikken en vooruit te kijken. Er kan ook een opvolgingsgesprek plaatsvinden met de leefomgeving van de jongere.
Alles gebeurt anoniem en gratis. Voor de vrijwilligers voorzien we regelmatige samenkomsten waar we vooral ervaringen uitwisselen en wordt er ook een gerichte opleiding aangeboden.
Energie om verder te gaan
Ook Amir (17)Amir is een pseudoniemvond al ademruimte bij Jongeren uit de wind. Hij was amper twaalf jaar oud toen hij Afghanistan en de Taliban ontvluchtte en helemaal alleen naar België reisde. Zijn grootste doel was om een veilig leven te kunnen opbouwen voor zijn ouders, broers en zussen. Ondertussen is het gezin herenigd in België, maar de situatie blijft zwaar.
Zijn ouders spreken geen Nederlands en omdat hij de oudste zoon is, rust er veel verantwoordelijkheid op zijn schouders. Hij volgt les in een OKAN-school, werkt daarnaast nachtshiften om financieel bij te dragen aan het gezin en slaapt thuis op de grond.
Elke nacht wordt zijn jongste zusje wakker en om vijf uur ’s ochtends loopt de wekker alweer af. De combinatie van voortdurende druk, verantwoordelijkheden en chronisch slaaptekort weegt enorm zwaar op deze jonge schouders.
Amir kwam bij Jongeren uit de wind terecht omdat zelfs één enkele nacht van rust voor hem al een wereld van verschil kan maken. Een goede nachtrust geeft hem opnieuw energie en kracht om verder te gaan.
Toestemming van ouders
Net zoals TEJO, is ook jongeren uit de wind rechtstreeks bereikbaar voor jongeren. Via sociale media kunnen zij zelf de stap zetten, laagdrempelig en zonder drempelvrees.
Ook wanneer ouders niet bereikbaar zijn of geen toestemming geven, kan het parket via de politie een tijdelijke plaatsing regelen. Om de politie vertrouwd te maken met ons aanbod, heeft het parket een mooi en duidelijk filmpje gemaakt waarin onze procedure wordt uitgelegd.
Natuurlijk willen we zoveel als mogelijk wél de toestemming van de ouders bekomen. Maar we zien de jongeren – net zoals bij TEJO – als echte rechtspersonen die een duidelijke stem hebben, het recht hebben om gehoord te worden en waar rekening mee moet worden gehouden.
‘Ze luisterde zonder te oordelen’
Miruna (13)Miruna is een pseudoniemwas nog maar elf jaar toen ze zich voor het eerst aanmeldde bij TEJO. Thuis heeft ze het bijzonder moeilijk. Daarom mocht ze al verschillende keren in een bed and breakfast overnachten. “Ik wil eigenlijk niet weg van thuis, want ik wil mijn kleine broertje niet in de steek laten. Maar ik heb deze momenten echt nodig om het vol te houden”, vertelt ze.
‘Ik wil eigenlijk niet weg van thuis, want ik wil mijn kleine broertje niet in de steek laten.’
Over de vrijwilligers spreekt Miruna met veel warmte en dankbaarheid. “Het is spannend om op stap te gaan met iemand die je nog niet kent. In het begin moet je elkaar wat leren aanvoelen en ontdekken wat de ander leuk vindt. Een keer zijn we samen iets gaan eten, een andere keer hebben we samen gekookt. We maakten macaroni met kaas en hesp, mijn lievelingseten. Dat zijn kleine dingen, maar ze betekenen heel veel voor mij.”
Reacties [1]
wat een mooi initiatief!