Van risico naar zekerheid
Koen en zijn vrouw werden vorig jaar zwanger. Na twaalf weken zwangerschap beslisten ze om een niet-invasieve prenatale test (NIPT) uit te voeren. Die test toont via een eenvoudig bloedonderzoek van de moeder het risico op genetische afwijkingen bij de baby.
Het resultaat was niet wat deze jonge mensen hoopten: de kans was groot dat hun baby het downsyndroom had. De ongeruste ouders namen contact op met Fara vzw, een organisatie die koppels begeleidt bij het maken van moeilijke keuzes doorheen de zwangerschap.
‘Het verbaasde me hoeveel begrip wij kregen voor onze keuze.’
Na overleg besloot het koppel om een vruchtwaterpunctie uit te laten voeren. Het risico werd een zekerheid: hun baby had het downsyndroom.
Hadden jullie meteen het gevoel voor een hartverscheurende keuze te staan?
Koen: “Dankzij de voorafgaande begeleiding wisten we dat er geen gemakkelijke antwoorden zouden zijn. Je moet plots en onvoorzien zware morele en ethische overwegingen te maken, we stelden onszelf heel veel vragen én dat moet allemaal op heel korte tijd gebeuren. De begeleiding van Fara was een belangrijke steun en ook in het ziekenhuis werden we heel begripvol en menselijk geholpen.”
“We overwogen samen verschillende scenario’s en de impact daarvan op ons leven en ons gezin. Uiteindelijk maakten we de keuze om de zwangerschap niet voort te zetten en dus geen kindje met downsyndroom te krijgen. Een jaar later zou ik nog steeds dezelfde keuze maken, al blijft het gevoel ‘Wat als?’ steeds sterk aanwezig.”
“We beseften maar al te goed dat er in onze omgeving ook onbegrip zou zijn voor onze beslissing. Toch verbaasde het me hoeveel begrip wij kregen. Ik ben ook dankbaar dat we de keuze hadden: er zijn ook landen waarin dit soort keuzes niet mogelijk zijn of weggestopt worden in de illegaliteit.”
Jullie namen samen een beslissing. Had dat ook impact op jullie relatie?
“Er zijn verschillen, bijvoorbeeld dat ik als man zelf niet zwanger kan zijn. De baby groeide in de buik van mijn partner waardoor er een andere emotionele band is. Wij zien het wel als ‘wij’ zijn zwanger, maar het is mijn vrouw die het draagt.”
“De zwangerschapsafbreking bracht ons dichter bij elkaar, hoewel we verschilden op vlak van verwerking. Na de onrustwekkende NIP-test, begon ik al te rouwen. Mijn vrouw trok zich op aan de kleine kans dat het toch nog goed zou komen. Toen het resultaat van de vruchtwaterpunctie een genetische afwijking bevestigde, moest zij versneld door dat rouwproces en stond ik al iets verder.”
Maar voor jullie beiden bleef het een emotionele rollercoaster?
“Je hebt testen die je moet laten doen. Je hebt resultaten die je moet afwachten. Je hebt informatie die je moet opzoeken. Dan moet je de zwangerschapsafbreking en de bevalling nog doormaken. En een begrafenis regelen. Dat zijn veel zware dingen op een korte tijd. Fara bood doorheen dat proces een houvast bij alles wat er gaande was, bijvoorbeeld door het samen uitspreken en afwegen van scenario’s.”
‘We overwogen samen verschillende scenario’s en de impact daarvan op ons leven en ons gezin.’
“Dagelijks denk ik aan ons kindje. We hebben haar Elena genoemd. We kozen voor een begrafenis en een gedenkplek op de begraafplaats: er is een plekje voor haar. Dat is misschien iets kleins, maar voor mij is het enorm belangrijk in mijn verwerkingsproces.”
“Na de begrafenis ben ik heel snel terug beginnen werken. De periode daarna heb ik het dan eigenlijk veel moeilijker gehad. Ik worstel vandaag nog vaak met de impact van onze keuze. Ik vind dat heel moeilijk.”
Voel je je schuldig over de zwangerschapsafbreking?
“Ja, al ervaar ik vooral wisselende gedachten en gevoelens. Soms denk ik: we hadden gewoon pech, het leven kan brutaal zijn. Maar even vaak denk ik: ik heb mijn dochtertje gedood, hoe ga ik daar mee om?”
“Ik vond ook steun door getuigenissen van lotgenoten te lezen. Geruststelling is misschien niet het juiste woord, maar mijn schuldgevoel werd wat verlicht toen ik las dat de meeste mensen in onze situatie kiezen voor een zwangerschapsonderbreking.”
Duiken dezelfde gevoelens op bij je partner?
“Mijn vriendin duwt alles wat meer weg, zij heeft zoiets van ‘Ik wil vooruit’. Op dit moment zijn we opnieuw zwanger. De beslissing voor een nieuwe zwangerschap lag vooral bij haar. Dat lijkt me logisch. Ik ondersteun haar daarin en ik volg haar, maar de beslissingen hierover liggen vooral in haar handen. De angst voor een herhaling van de diagnose en alles wat we meemaakten, het moment van de NIPT-test, dat zijn zaken die nu allemaal heel spannend zijn.”
“Opnieuw zwanger zijn is fantastisch, maar het roept ook weer heel bizarre vragen en reflecties op. Want het kindje dat er nu komt, zou er niet geweest zijn mochten we de zwangerschap toch voortgezet hebben.”
Hoe gaat het nu met je?
“Er is een Koen voor en na de zwangerschapsafbreking, al ben nog zoekende naar wat er precies veranderde. De zwangerschapsafbreking confronteerde me heel bruut met het gewicht en de gevolgen van een beslissing die je moet nemen. We hebben de keuze gemaakt om de zwangerschap af te breken en geen zware zorgrelatie op te nemen. Die keuze doet me veel meer stilstaan bij het leven. Ik stel me vragen als ‘Wat ben je eigenlijk aan het doen? Wat is eigenlijk belangrijk?’”
“We hebben ook een fertiliteitstraject gedaan, waar nog vijf embryo’s van in een diepvries zitten. Wat gaan we daarmee doen als we die niet gebruiken? Waar begint en stopt het leven? Daar denk ik nu allemaal langer en dieper over na.”
Reacties