Achtergrond

Werk vinden na detentie: moeilijk, maar niet onmogelijk

Nena Bergs

Jongvolwassenen met een justitieel verleden vinden niet makkelijk werk. Toch is dat cruciaal om niet opnieuw in de gevangenis te belanden. Make it Work helpt hen op weg naar een beloftevolle toekomst. Directeur Nena Bergs: “Coaches geven ruimte om opnieuw te hopen en talenten te ontdekken.”

werk

© Unsplash+ / Michael T

Succesverhaal

Een verblijf in de gevangenis levert zelden een fraai verhaal op. Er zijn de schrijnende getuigenissen rond overbevolking, maar ook na detentie hebben mensen het moeilijk om een plaats te verwerven in de samenleving. Recidive is dan ook een groot risico: heel wat mensen belanden na detentie opnieuw in de gevangenis.Vlaamse Regering (2025), Vlaams strategisch plan ter versterking van de reintegratie van personen in detentie 2025–2030, 25.

‘Altijd is er dezelfde vaststelling: succesvol solliciteren met een justitieel verleden is uiterst moeilijk.’

Gelukkig zijn er ook positieve getuigenissen, zoals het verhaal van Mohamed (25).We gebruiken een fictieve naam om de privacy van de betrokkene te beschermen.We willen dit succesverhaal graag delen, op basis van een getuigenis van hem en zijn coach Maud.

Goed nieuws

Na zijn sollicitatie kreeg Mohamed (25) te horen dat hij binnen twee weken zou vernemen of hij al dan niet zou aangeworven worden; pas dan zou de sollicitatieprocedure afgerond worden. Hij was erg verrast toen hij diezelfde dag nog opgebeld werd met goed nieuws: hij had de job te pakken.

Na maanden van coaching, solliciteren, wachten en vaak zelfs géén reactie, voelde dat als een grote opluchting en een echte overwinning. Ongetwijfeld zat zijn traject bij Make it Work  daar voor iets tussen. Hij kwam er na zijn voorlopige hechtenis terecht op aanraden van zijn justitieassistent. Om te blijven voldoen aan alle voorwaarden van zijn vrijlating was werk vinden voor hem een noodzaak.

Geen rijbewijs, wel strafblad

Make it Work begeleidt jongvolwassenen (18 tot 29 jaar) met een justitieel verleden naar tewerkstelling of heropstart van studies. De deelnemers kunnen zich op verschillende momenten in hun detentietraject aanmelden, zowel tijdens als na de detentie.

Deze jonge mensen hebben vaak beperkte scholing en werkervaring. Bovendien hebben ze dikwijls ook  geen rijbewijs, maar wél een strafblad. In hun sollicitatiebrief of curriculum vitae moeten ze de lege periode van hun gevangenisverblijf maskeren. Sommige werkgevers haken daarom meteen af, anderen laten gewoon niets horen.

Methodieken die bijblijven

Altijd is er dezelfde vaststelling: succesvol solliciteren met een justitieel verleden is uiterst moeilijk. Een Make it Work-traject is daarom bewust intensief en aanklampend: jongeren komen wekelijks in een één-op-één setting op afspraak bij hun coach. Deze medewerker gaat talentgericht aan de slag rond zelfvertrouwen, arbeidsattitudes en het scherpstellen van een realistisch jobdoel.

Coaches werken met bewezen methodieken, gebaseerd op zowel praktijkervaring als wetenschappelijke inzichten. Ze krijgen bij hun opstart een gerichte opleiding waarin de inhoud, opbouw en aanpak van het traject grondig worden aangeleerd.

‘Een traject is intensief en aanklampend: jongeren komen in een één-op-één setting wekelijks op afspraak bij hun coach.’

Ook Mohamed herinnert zich die methodische aanpak: “Er was één oefening, met een groot blad. Maud tekende mij dan met mijn rugzak en vroeg me waar ik naartoe wou in het leven. Die oefening heeft me echt doen nadenken over wat ik zelf wil op lange termijn. Dat heeft me veel geleerd.”

Opnieuw hopen

Coaches focussen dus niet alleen op het zoeken naar eender welke job, maar besteden ook aandacht aan de vragen, noden en behoeften van deelnemers. Ze streven ernaar om de deelnemers na elk wekelijks contact te laten vertrekken met een goed gevoel en een verworven inzicht. Ze geven deze jongvolwassenen de  ruimte om opnieuw te hopen en hun talenten te ontdekken.

Na die voorbereidende fase schakelt het traject naar actieve toeleiding: samen solliciteren, gericht werkgevers aanspreken en de match duurzaam maken. Coaches en deelnemers oefenen ook op solliciteren en jezelf presenteren. Soms gaan ze ook mee naar sollicitatiegesprekken.

Ook na opstart stopt de begeleiding niet. Coaches blijven doorgaans aanwezig in de eerste maanden op de werkvloer en stemmen af met de werkgever en de jongere om problemen tijdig op te vangen.

detentie

Make it Work-coach Maud: “Op deze mensen kleeft een stigma. Net voor hen maken tijd, vertrouwen en de juiste ondersteuning het verschil.”

© Make it Work

Waarom we onze begeleiding op maat bieden

Maud begeleidde Mohamed met als doel een goede job te vinden die bij hem past. De coaching duurde enkele maanden.

‘Verdieping is cruciaal om deze mensen écht verder te helpen.’

“In het begin van het traject was er bij Mohamed vooral frustratie en boosheid over alles wat met justitie te maken heeft,” zegt Maud. “Dat gevoel was heel overheersend. Mohamed had tien maanden vastgezeten. Hij had het gevoel dat hij voortdurend aan de samenleving moest bewijzen dat hij het ‘waard’ was om opnieuw zijn plek te ‘verdienen’. We hebben daarom ingezet op zijn zelfbeeld en de richting die hij wilde uitgaan. Welke waarden zijn voor hem belangrijk? Wat wil hij betekenen? In welk soort werk komt dat tot uiting?”

Dat lijkt misschien vertragend in een context waar kwetsbare mensen hopen snel werk te vinden. Maar net die verdieping is cruciaal om hen écht verder te helpen.

Een doorzetter

Voor Mohamed betekende werk méér dan een loon. Het was een vooruitzicht, een manier om opnieuw grip te krijgen op zijn leven nadat hij tien maanden lang door een justitieel proces ging van onderzoek, voorhechtenis en wachten op een definitieve uitspraak. “Na mijn vrijlating was ik eigenlijk alles kwijt,” vertelt hij. “Mijn job, mijn spaargeld, mijn vertrouwen in hoe ik verder moest.”

Als je de draad weer wil opnemen, bots je vooral op hindernissen. “Bijvoorbeeld bij voorwaardelijke invrijheidsstelling staat ‘werk vinden en houden’ vaak in het lijstje van voorwaarden. Dat klinkt voor velen onder ons heel logisch. Want werkt biedt structuur en een inkomen,” zegt coach Maud. “Maar voor deze doelgroep is duurzaam werk vinden bijzonder moeilijk. Zelfs als ze veel solliciteren, krijgen ze amper kansen. Dat wringt.”

Dat was ook zo bij Mohamed. Doorheen zijn traject werden verschillende werkgevers gecontacteerd en meerdere sollicitaties uitgevoerd. Soms kwam er een negatief antwoord, vaak ook helemaal niets. Maar hij is een doorzetter. “In die periode ben ik blijven komen. Tijdens de gesprekken luisterde mijn coach echt naar hoe het met mij ging. Ik had veel aan die gesprekken. Ik leerde door te zetten, ondanks de afwijzingen,” zegt Mohamed.

Belangrijk kantelmoment

Vandaag ziet zijn leven er anders uit: hij werkt in de jeugdhulp. “Ik werk nu als leefgroepbegeleider met jongeren die weinig houvast hebben. Ik probeer hen structuur te geven. Dat geeft mij voldoening. Al waren de eerste werkweken best spannend: nieuwe systemen, nieuwe collega’s, nieuwe verantwoordelijkheden. Maar ik voelde me gedragen,” zegt hij. “Er was begeleiding, en ruimte om te leren.”

Voor Maud was het eerste sollicitatiegesprek waar ze samen met Mohamed naartoe ging een belangrijk kantelmoment in de coaching. “Niet omdat hij meteen werd aangenomen, maar omdat ik zag hoe hij zichzelf presenteerde en hoe hij met de afwijzing omging. Hij stelde zich niet langer voor als ‘Ik ben Mohamed, ik ben 24 jaar en ik zoek werk’, maar wel als iemand met ervaring, waarden en de motivatie om iets bij te dragen. Vier maanden eerder zou dat niet gelukt zijn. Ik zag tijdens dat moment het resultaat van onze gesprekken.”

Mohamed bevestigt haar scherpe observatie: “Ik heb vooral geleerd om te solliciteren en mezelf voor te stellen. Ik kon nooit echt goed uitleggen wie ik was en wat ik wou. Maud heeft me echt geleerd wat ik moet overbrengen aan een baas en hoe ik dat moet beschrijven.”

Wat het verhaal van Mohamed blootlegt

Het traject van Mohamed is hoopgevend, maar niet vanzelfsprekend. Het toont ook hoe kwetsbaar arbeidstoeleiding na een justitieel proces is. Deze jongeren komen uit een slopende periode en ervaren alleen maar meer moeilijkheden door hun structurele uitsluiting op de arbeidsmarkt.

‘Het verhaal van Mohamed toont dat structurele uitsluiting doorbroken kan worden.’

Maar er is dus ook goed nieuws: het verhaal van Mohamed toont dat die structurele uitsluiting doorbroken kan worden. Vanuit Antwerpen, Hasselt en Vilvoorde begeleidt Make it Work vzw vandaag heel wat jonge mensen zoals Mohamed. In 2025 werden 155 jongvolwassenen intensief gecoacht. Bijna de helft kreeg datzelfde jaar een job te pakken of ging opnieuw studeren, 33 procent was nog bezig aan zijn traject. Slechts 4 procent belandde opnieuw in de gevangenis.Gegevens op basis van eigen registraties. Stand van zaken op 31 december 2025.

Heb geduld

Maud moet niet lang zoeken naar een verklaring voor dat succes: “Op deze doelgroep kleeft een stigma. Net voor hen maken tijd, vertrouwen en de juiste ondersteuning het verschil.” Voor Mohamed maakte dat verschil alles uit. “Ik ben heel dankbaar. Het waren lange maanden, maar ik ben blijven doorgaan.”

Wat hij nog wil meegeven als advies aan andere jonge mensen die in aanraking komen met het gerecht? “Heb geduld”, zegt hij. “En focus op jouw toekomst. Werk zoeken moet je niet doen omwille van de voorwaarden vanuit justitie. Je moet het doen voor jezelf. Je moet je eigen toekomst uitstippelen.”

Reacties [3]

  • Wouter Goodbridge

    Wat dit verhaal sterk maakt, is dat de coach ook na de aanwerving betrokken blijft. Dat haalt voor een werkgever een groot deel van het risico weg, en net dat risico doet veel werkgevers afhaken. Zo’n afspraak tussen een bedrijf en een organisatie als Make it Work levert meer op dan een gift: het bedrijf vult een vacature in, de organisatie bereikt haar doel, en beide hebben er belang bij dat het lukt. Nice.

  • discourspropaganda

    Na detentie werk vinden is moeilijk, en dat werk is nodig om niet opnieuw in de gevangenis te belanden. Dat is jullie punt, en het gaat over wie de gevangenis effectief van binnen zag. Het onderscheid: gevangenisstraffen tot zes maanden worden niet uitgevoerd. Bart Willocx, aflevering 265.
    discourspropaganda
    https://open.spotify.com/show/1hC2t2YYCE3l7BOB12yjIr

  • Andy

    Ik wil er even op wijzen dat de problematiek om terug werk te vinden na detentie zich niet enkel stelt bij jongvolwassenen. Ook mensen van 30 – 40 die zich na een (lange) straf opnieuw willen re-integreren worden met problemen geconfronteerd om werk te vinden en houden.

We zijn benieuwd naar je mening!
Blijf hoffelijk, constructief en respectvol

 

Elke reactie wordt gemodereerd. Lees hier onze spelregels. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.