Rechtvaardige keuzes in de zorg 

Inge Vervotte reageert

GRIP vzw schreef gisteren een boze brief aan Inge Vervotte. Ze verweten de voormalig minister dat ze in een interview de wachtlijsten probeerde te minimaliseren. Vandaag reageert Vervotte.

wachtlijsten
@flickr

Ten onrechte

Het treft mij ten onrechte beschuldigd te worden van het ontkennen van de ernst van het bestaan van wachtlijsten. Op geen enkel moment heb ik de nood aan bijkomende zorg op maat miskend. Wel ben ik tegen een louter cijfermatige benadering van de wachtlijstproblematiek (‘lange’ of ‘korte’ lijsten). Ik ben voorstander van een kwalitatieve analyse van de wachtlijsten om rechtvaardige keuzes in de zorg te kunnen maken.

“Een wachtlijst registreert noden.”

Wachtlijsten komen in alle sectoren voor en dekken veel verschillende ladingen. In de sector voor personen met een beperking zijn ze het meest gedifferentieerd en verfijnd. De ouderenzorg, geestelijke gezondheidszorg en jeugdzorg hanteren elk verschillende methodes en gebruiken.

Een wachtlijst registreert noden. Dat is zinvol, maar we mogen ons niet blindstaren op het cijfer alleen. Deze cijfers vragen een grondige inhoudelijke analyse en moeten zowel in plus als in min bijgestuurd worden: immers, niet elke persoon met een zorgvraag registreert die vandaag. Soms stelt men registratie uit, omwille van schroom of omdat men er nog niet klaar voor is. Andere zorgvragers bevinden zich dan weer in een stadium waarin er nog geen onmiddellijke hulpvraag is, maar wensen wel een zorg op maat binnen een bepaalde termijn.

Keuzevrijheid

Wachtlijsten zijn in het verleden ook steeds aanbodgestuurd opgemaakt. Om echt een betekenisvol sturingsinstrument te zijn voor de uitbouw van de zorg moeten de volgende vragen geregistreerd worden: Welke ondersteuning wil de zorgvrager precies? Waar wil hij die krijgen? Van wie en (vanaf) wanneer? En dan moet er bepaald worden binnen welke termijn tegemoet moet kunnen gekomen worden aan deze vraag.

De gemakkelijkste aanpak van wachtlijsten, voor wie ze zou willen beheersen, zou zorgvragers kunnen verplichten om op een aanbod in te gaan. Het cijfer zou sneller dalen, samen met de kwaliteit van de zorg. Dat moet absoluut vermeden worden.

“Meer middelen en meer aangepast aanbod zijn nodig.”

Net zoals in de ouderenzorg moet de zorgvrager het recht blijven hebben om een aanbod te weigeren. Die keuzevrijheid is een essentiële voorwaarde in een complex psychologisch en emotioneel proces waar mensen mee geconfronteerd worden bij het nemen van ingrijpende beslissingen, zoals bijvoorbeeld de stap naar een woonzorgcentrum.

Ik vind het zinvoller om meer streefdoelen te hanteren voor de termijnen binnen dewelke de verschillende types zorgvragen een antwoord dienen te krijgen. Hoe snel willen we zeer urgente zorgnoden lenigen? Binnen de 24 uur, de week of de maand? En wat is er voor nodig om dat te kunnen laten slagen?  En geven we zolang er schaarste is voorrang aan zorgvragers die de ondersteuning het meest of het meest dringend nodig hebben?

En ja, voor deze benadering van de wachtlijsten en om op alle maatschappelijke noden een antwoord te bieden zijn meer middelen en meer aangepast aanbod nodig.

Thema's

armoede, diversiteit, ethiek, gebruiker, geestelijke gezondheid, gezin, gezondheid, handicap, jong, justitie, management, methodiek, onderzoek, opleiding, organisatie van zorg, ouderen, overheid, preventie, sociale professional, vermaatschappelijking, werken, wonen