Thank you for tomorrow

Zinnig aansluiten bij de leefwereld van jongeren

Ann Clé

Amsterdam, Garant, 2015, 192 p

Alweer een boek over de adolescent? Er is toch al veel geschreven en gedebatteerd over deze ‘turbulente’ fase in de ontwikkeling. Stereotypen over de jeugd zijn legio. De welles-nietes standpunten evenzeer.

Dieptezicht

Het boek schetst een breed opgezet literatuuronderzoek, aangevuld met focusgroep-gesprekken met jongeren. Bedoeling is om niet alleen een helikopterperspectief, maar ook diepte-inzicht te krijgen in de psyche en de wereld van de jongere. En daarin is het boek geslaagd.

“Al snel gaat een hele horizon open.”

Het eerste deel komt traag op gang. Hierin gaat het over de door ontwikkelingspsychologen en andere professionele hulpverleners gekende, wetenschappelijke inzichten over psychosociale, morele en neurologische ontwikkeling, en over de impact op het gedrag. Maar al snel gaat er een hele horizon open, die immens veel breder is dan de gebruikelijke psychologische inzichten.

Zinzoekers

Sociologische, culturele en economische invalshoeken komen één voor één en helder aan bod. De auteur plaatst de jongere in zijn hele wereld: zijn persoonlijke netwerken, zijn habitat, zijn vrije tijd en last but not least zijn zingeving en idealen.

Het orgelpunt ligt net in dit laatste stuk. Hier blijken de stereotypen het minst of helemaal niet te kloppen. Adolescenten zijn zinzoekers met een hele vracht, of beter misschien een hele kracht aan maatschappelijke idealen. Onze jongeren zijn ook geëngageerd, zij het niet zoals de vorige generatie mei 68-ers, om het met een stereotype te zeggen. Ze tonen een gezond praktisch idealisme en willen wel degelijk het verschil maken.

“Wat je aandacht geeft, groeit.”

Aangrijpend is dat er ook een gevoel van machteloosheid is. Jeugdwerk en jeugdwelzijnswerk kan en moet deze machteloosheid omzetten in creativiteit, durf en invloed. Ze moeten de krachten die jongeren intrinsiek bezitten, samen met hen aanstoken. Vuur werkt. Wat je aandacht geeft, groeit. Dat is meteen de intentie van het tweede deel.

Van theorie naar praktijk

De auteur heeft niet de ambitie om kant en klare tools aan te reiken voor het werken met jongeren. Het boek is geen draaiboek of receptenboek. Het geeft ingrediënten aan waar creatieve gerechten mee kunnen gemaakt worden, die tijdens het proeven en eten nog aangepast moeten worden. De bottom line is: jongeren bereiken, betrekken en inspireren, vanuit hun eigen drives. De jongere aan het stuur, “in the driver’s seat” of als chef-kok, met een jongerenwerker als coach.

Er is niet alleen aandacht voor het micro-werk. En dit is een belangrijke surplus voor het praktische deel van het boek. Op realistische, haalbare wijze wordt er beschreven hoe organisaties en de maatschappelijke beleidsmakers in het verhaal kunnen betrokken worden.

 “Hoe beleidsmakers betrekken, is een belangrijke surplus.”

Het tweede deel is doorspekt met good practices en verwijzingen naar organisaties en is zo meteen ook een handig naslagwerk en een prachtig middel om te netwerken. Of gewoon om even te spieken.

Wees creatief

Het eerste deel is een aanrader voor al wie zich wil verdiepen in de jongere, zijn leefwereld en zijn krachten en vooral voor wie een helder breed beeld wil. Het is een basisboek voor sociale professionele opleidingen, maar geen handleiding.

Dat valt vooral in het tweede deel op. Hier is het wel wat zoeken naar structuur. Toch is dit geen struikelblok, want het past perfect in de bedoeling: wees creatief, snuister, combineer. En vooral: schrijf niets voor, zoek samen met de jongere naar een weg.

Thema's

armoede, diversiteit, ethiek, gebruiker, geestelijke gezondheid, gezin, gezondheid, handicap, jong, justitie, management, methodiek, onderzoek, opleiding, organisatie van zorg, ouderen, overheid, preventie, sociale professional, vermaatschappelijking, werken, wonen