Samen werken aan herstel

Gids voor cliënten en hulpverleners

Grace Verween en Filip Abts

Leuven/Den Haag, Acco, 2015, 170 p

‘Samen werken aan herstel’ beschrijft hoe mensen met psychosociale problemen de regie over hun herstelproces zelf kunnen voeren. Het is een werkboek dat vanuit vzw Walden werd ontwikkeld door een SRH-coach en een ervaringswerker.SRH staat voor Systematisch Rehabilitatiegericht Handelen.

Werkboek

Het boek is volgens de uitgever uniek in zijn soort omdat het naadloos aansluit op het krachtgericht werken en omdat de werkvormen consequent zijn uitgewerkt op groepsniveau.

De focus van de SRH-theorie ligt niet alleen op het oplossen van problemen, maar ook op het versterken van krachten en talenten van  cliënten, het vergroten van de autonomie en het verstevigen van de positie van cliënten in hun onmiddellijke leefomgeving en de ruimere samenleving. Dit werkboek wil hen daarbij ondersteunen.

Het boek bestaat uit twee delen. Deel I omvat vijf stappen die je bij voorkeur in volgorde doorloopt: (1) Wat is herstel, (2) Welke obstakels ervaar ik en welke krachten heb ik, (3) Wat heb je nodig om te herstellen, (4) Je eigen persoonlijke profiel, (5) Je eigen herstelplan met wie ik ben en wat ik wil.

Het tweede deel is thematisch samengesteld. Afhankelijk van je noden en interesses kun je aan de slag gaan rond bijvoorbeeld je sociaal netwerk, je eigen herstelverhaal of je portfolio.

Herstel is uniek proces

Herstellen is voor iedereen mogelijk. Het is een uniek en persoonlijk proces waarin iedereen weer zelfvertrouwen krijgt, beter leert omgaan met zijn kwetsbaarheid en opnieuw sociale rollen gaat vervullen.

“Herstellen doe je niet alleen.”

Hoewel het herstelproces persoonlijk is, zijn anderen daar wel bij nodig. Herstellen doe je zelf, maar niet alleen. Met behulp van steunbronnen, familie, vrienden en lotgenoten kom je veel verder op je weg naar herstel. Er zijn vier fasen in het herstelproces, maar het is geen lineair proces, de fasen lopen vaak door elkaar.

Eyeopener

In elk hoofdstuk staan verschillende soorten oefeningen en opdrachten. Er zijn samenvattende opdrachten, vrijblijvende oefeningen, voorbereidende taken, stellingen… Noem maar op. Misschien wat te? Het laat alleszins toe om te kiezen.

De afwisselende methodes zoals opdrachten, tips, theorie, artikels, lijstjes en getuigenissen vind ik verfrissend en boeiend. Maar door de vele tips en handvaten lijkt me een begeleid gebruik meestal noodzakelijk.

Uit de vele bijdragen wil ik kort verwijzen naar een paar stukjes, die ik als ‘eyeopener’ heb ervaren. Zo is er de ‘probleemschets en krachtenschets van Karin’, of hoe je een probleemschets kunt herschrijven tot een krachtenschets. Verderop in het boek is er de getuigenis van ervaringswerker en mede-auteur Filip Abts over wat hem geholpen heeft op weg naar herstel.

Pluspunten

De titel van het boek kan veel ladingen dekken, en de samenvatting op de omslag onthulde voor mij maar pas in de laatste paragraaf de voornaamste doelgroep. Cliënten met psychische kwetsbaarheid en hulpverleners zijn er immers in veel welzijnssectoren. Daarom was ik, vanuit mijn bril van bijzondere jeugdzorg en herstelgerichte afhandeling (van als misdrijf omschreven feiten), aanvankelijk wat ontgoocheld.

“Het boek kan teams en organisaties inspireren.”

Aanvankelijk, want pluspunten zijn dat het dikwijls om ‘dezelfde’ cliënten gaat, dat welzijnssectoren dichter bij elkaar komen in de taal en de methodieken die ze gebruiken, dat veel dingen ook bruikbaar zijn in andere settings dan geestelijke gezondheidszorg of psychiatrie.

Het boek kan teams en organisaties ook inspireren in het omgaan met veranderingen, of om met een team dat dreigt weg te glijden in een negatieve spiraal aan ‘herstel’ te werken.

Thema's

armoede, diversiteit, ethiek, gebruiker, geestelijke gezondheid, gezin, gezondheid, handicap, jong, justitie, management, methodiek, onderzoek, opleiding, organisatie van zorg, ouderen, overheid, preventie, sociale professional, vermaatschappelijking, werken, wonen